elder rights - ผู้สูงอายุ ควรรู้สิทธิผู้สูงอายุ ตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ก่อนจะเสียสิทธิ

ผู้สูงอายุ ควรรู้สิทธิผู้สูงอายุ ตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ก่อนจะเสียสิทธิ


ผู้สูงอายุ หลายคนอาจยังไม่เคยรู้ว่าประเทศไทยมีกฎหมายสำหรับผู้สูงอายุโดยเฉพาะ แต่คงรู้จักเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุเป็นอย่างดี ซึ่งที่มาของ สิทธิิผู้สูงอายุ ล้วนมาจาก พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 นั่นเอง แม้ว่าจะใช้บังคับมามากกว่า 10 ปี แล้ว แต่ก็ยังมีน้อยคนที่จะรู้ว่าจริงๆแล้ว สิทธิของผู้สูงอายุมีอะไรบ้าง ในบทความนี้บอกให้กระจ่างแจงเลย

พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 ได้กำหนดว่า ผู้สูงอายุ หมายถึง บุคคลซึ่งมีอายุเกิน 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และมี สัญชาติไทย

ดังนั้น ผู้สูงอายุสัญชาติอื่น จะไม่มีสิทธิตามกฎหมายฉบับนี้

สิทธิตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 มี 13 ข้อดังนี

elder - ผู้สูงอายุ ควรรู้สิทธิผู้สูงอายุ ตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ก่อนจะเสียสิทธิ

1. สิทธิได้รับการบริการทางการแพทย์ และการสาธารณสุขที่จัดไว้โดยให้ความสะดวกและรวดเร็วแก่ผู้สูงอายุเป็นพิเศษ

Deasia 1807539 1280 - ผู้สูงอายุ ควรรู้สิทธิผู้สูงอายุ ตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ก่อนจะเสียสิทธิ

สิทธิที่ว่านี้ก็คือ ช่องทางพิเศษสำหรับผู้สูงอายุนั่นเอง ซึ่งจะทำให้ผู้สูงอายุไม่จำเป็นต้องรอนาน ๆ ให้เมื่อย เพราะทางโรงพยาบาลจะจัดคิวรอรับบริการให้ไวขึ้น เช่น คิวบุคคลธรรมดาทั่วไปต้องต่อ 10 คิว แต่ผู้สูงอายุ 2 คน มาเป็นคิวที่ 11 กับ คิวที่ 12 อาจจะได้แทรกเป็นคิวที่ 4 และ 8 แทน เป็นต้น แต่ถ้าโรงพยาบาลไหนมีผู้สูงอายุเข้ารับบริการมาก อาจจะกำหนดให้ผู้สูงอายุที่มีอายุ 70 ปี ขึ้นไป จึงจะใช้ช่องทางพิเศษได้

2. สิทธิได้รับบริการด้านการศึกษา การศาสนา และข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิต

กฎหมายได้กำหนดว่าผู้สูงอายุจะต้องได้รับสิทธิในการเข้าถึงเรื่องการศึกษา ศาสนาและข้อมูลข่าวสารสำหรับผู้สูงอายุ ดังนั้น หน่วยงานต่าง ๆ โดยเฉพาะภาครัฐจะต้องจัดทำสื่อสำหรับผู้สูงอายุ ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซด์ คลิปวิดีโอ สิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้สูงอายุโดยเฉพาะ เช่น การดูแลสุขภาพตัวเอง เรื่อง ฟัน อาการปวดหลัง

web01 - ผู้สูงอายุ ควรรู้สิทธิผู้สูงอายุ ตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ก่อนจะเสียสิทธิ

3. สิทธิได้รับบริการด้านการประกอบอาชีพหรือฝึกอาชีพที่เหมาะสม

ถึงแม้ว่าผู้สูงอายุจะเป็นวัยเกษียณ แต่บางคนก็ยังมีกำลังสามารถประกอบอาชีพ หรือทำงานได้อยู่ หน่วยงานร้ัฐ ได้แก่ ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงาน ก็มีการสนับสนุนการฝึกอาชีพผู้สูงอายุ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย และปัจจุบันนี้ยังมีการสนับสนุน การจ้างงานผู้สูงอายุ โดยกำหนดให้เอกชนที่รับผู้สูงอายุเข้าทำงาน จะสิทธิในการลดหย่อนภาษี ผู้สูงอายุได้ทำงานที่เหมาะสมกับวัย มีรายได้ด้วย

4. สิทธิในการพัฒนาตนเองและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม การรวมกลุ่มในลักษณะเครือข่ายหรือชุมชน

รัฐบาล โดย กรมกิจการผู้สูงอายุได้ส่งเสริมให้ ผู้สูงอายุรวมกลุ่มเป็นชมรม และมีช่องทางในการสนับสนุน งบประมาณให้ผู้สูงอายุ ทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อผู้สูงอายุและสังคม ทำให้ผู้สูงอายุไม่เหงา มีสุขภาพจิตที่ดีและได้พัฒนาตนเอง โดยชมรมหรือกลุ่มผู้สูงอายุสามารถส่งโครงการเพื่อขอรับเงินมาทำกิจกรรมได้ โดยติดต่อที่ สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในแต่ละจังหวัด

5.สิทธิได้รับการอำนวยความสะดวกและความปลอดภัยโดยตรงแก่ผู้สูงอายุในอาคาร สถานที่ ยานพาหนะหรือการบริการสาธารณะอื่น

Dedisabled toilet 548404 1280 - ผู้สูงอายุ ควรรู้สิทธิผู้สูงอายุ ตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ก่อนจะเสียสิทธิ

ตอนนี้จะเห็นได้ว่าเวลาไปปั๊มน้ำมัน สถานที่สาธารณะ หรือแม้แต่ในห้างสรรพสินค้า จะมีห้องน้ำสำหรับผู้สูงอายุและคนพิการโดยเฉพาะ เพราะผู้สูงอายุและคนพิการไม่สามารถใช้ห้องน้ำทั่วไปได้ ด้วยสภาพร่างกายที่ไม่สมบูรณ์ นอกจากห้องน้ำยังมีราวจับ ทางลาด หรือในสนามบินที่มีรถบริการภายในอาคารด้วย ดังนั้นถือว่าเป็นสิทธิคนเหล่านี้ที่จะได้รับความอำนวยความสะดวกในใช้ชีวิต

6. สิทธิได้รับการช่วยเหลือด้านค่าโดยสารยานพาหนะตามความเหมาะสม

ไม่ว่าจะเป็นรถโดยสารประจำทาง รถไฟ เครื่องบิน หรือรถไฟฟ้า ผู้สูงก็สามารถ ยื่นบัตรประชาชนเพื่อขอรับส่วนลดได้ ขึ้นอยู่กับแต่ละบริษัท อย่างรถไฟฟ้า BTS MRT ก็จะมี บัตรสำหรับผู้สูงอายุ ลดค่าโดยสาร ได้ถึงครึ่งหนึ่งเลย

7. สิทธิได้รับการยกเว้นค่าเข้าชมสถานที่ของรัฐ

DeIMG 4197 - ผู้สูงอายุ ควรรู้สิทธิผู้สูงอายุ ตาม พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ก่อนจะเสียสิทธิ

ไม่ว่าจะเป็น สวนสัตว์ อุทยานแห่งชาติ พิพิธภัณฑ์ ผู้สูงอายุจะได้เข้าฟรีหรือส่วนลดอย่างน้อยครึ่งหนึ่ง

8. สิทธิในการได้รับการช่วยเหลือผู้สูงอายุซึ่งได้รับอันตรายจากการถูกทารุณกรรมหรือถูกแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบด้วยกฎหมาย หรือถูกทอดทิ้ง

ผู้สูงอายุจะได้รับการคุ้มครองจากรัฐโดยมีที่พักอาศัยชั่วคราว มีเงินช่วยเหลือ และช่วยในการดำเนินคดีให้ด้วย

9. สิทธิในการได้รับคำแนะนำ ปรึกษา ดำเนินการอื่นที่เกี่ยวข้องในทางคดี หรือในทางการแก้ไขปัญหาครอบครัว

ในส่วนของด้านกฎหมายเอง สำนักงานอัยการ มีบริการให้คำปรีกษาด้านกฎหมายสำหรับผู้สูงอายุฟรี ไม่ว่าจะเป็นเรื่องครอบครัว เรื่องมรดกต่าง ๆ ผู้สูงอายุก็สามารถปรึกษาได้

10. สิทธิได้รับบริการการจัดที่พักอาศัย อาหารและเครื่องนุ่งห่มให้ตามความจำเป็นอย่างทั่วถึง

หากผู้สูงอายุเร่ร่อนไม่มีที่อยู่ ไม่มีญาติ สามารถเข้ารับบริการในสถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุได้ ที่ศูนย์จัดสวัสดิการผู้สูงอายุ ซึ่งมีอยู่ 12 ศูนย์ ในประเทศไทย

11. สิทธิได้รับการสงเคราะห์เบี้ยยังชีพตามความจำเป็นอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม

ผู้สูงอายุทุกคนจะได้รับ เบี้ยยังชีพรายเดือน เดือนละตั้งแต่ 600 – 1000 บาท ขึ้นอยู่กับอายุ  เมื่ออายุ 59 ปี ให้ไปขึ้นทะเบียน ขอรับเบี้ยผู้สูงอายุ ได้ที่ อบต.หรือเทศบาล ในภูมิลำเนาได้ แต่ถ้าไปยื่น ตอนอายุ 60 จะเสียสิทธิไป 1 ปี เพราะรัฐบาลจะต้องจัดสรรงบประมาณล่วงหน้า 1 ปี

12. สิทธิได้รับการสงเคราะห์ในการจัดการศพตามประเพณี

เมื่อผู้สูงอายุที่อยู่ในครัวเรือนที่มีรายได้น้อย ตกเกณฑ์ความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) ซึ่งคำนวณจาก รายได้ทั้งหมดของสมาชิกครัวเรือน หารด้วยจำนวนสมาชิกครัวเรือน ต้องไม่เกิน 38,000 บาท ถึงจะเรียกว่าตกเกณฑ์ หากผู้สูงอายุที่ตกเกณฑ์เสียชีวิต รัฐบาลก็จะให้เงินค่าจัดการศพ 2,000 บาท โดยยื่นที่ อบต. เทศบาล ที่ว่าการอำเภอ หรือ สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในแต่ละจังหวัด

เรียบเรียง : loadwai

อ้างอิง: พรบ.ผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 , กรมผู้สูงอายุ